Solidarisme.be

twitter 64x64rss 64x64facebook 64x64

Home

Tuesday21 November 2017

Tuesday, 22 October 2013 22:06

Wilfried Martens en de multiculturele samenleving

Written by 

 

- 13 oktober 2013 - Johan Leman-

Normaal had ik hier op de Foyer-site niet over Wilfried Martens gesproken. Ik had dit gereserveerd voor een kort bericht met een tweetal foto’s op mijn facebook tijdlijn. Daarenboven voel ik me niet geroepen om ‘de’ politieke figuur Martens door te lichten. Nu ik echter merk dat Mark Eyskens in een interview in De Morgen d.d. 12 oktober, Martens’ inzicht (1989) in het feit dat de multiculturele samenleving een werkelijkheid was geworden waarmee we in België/Vlaanderen zouden moeten leren omgaan, heel uitdrukkelijk aanhaalt als een van zijn epoche-makende politieke daden, denk ik dat ik ook vanuit Foyer iets over Martens mag schrijven. Eyskens verwijst immers naar de jaren 89-93. Ik beperk me dus tot Martens en het multiculturalisme.

Zelf ben ik “actief in de migratie” (zoals dat heet) vanaf 1974. Als ik historisch eerlijk wil zijn, dan heb ik tussen 1974 en 1989 een constructieve interesse voor de migratie gezien achtereenvolgens bij Vic Anciaux, Rika Steyaert en Hugo Weckx. Vic Anciaux heeft koning Boudewijn in 1978 naar de Foyer gebracht. Ik denk dat dit het eerste bezoek van Boudewijn aan een migrantenorganisatie geweest is. Na hem was de nu al enige tijd overleden Rika Steyaert als minister in de Vlaamse regering reëel met het thema begaan, en nog later zag men eenzelfde interesse bij Hugo Weckx. Dit waren de jaren 80. (Ook Daniel Coens toonde interesse, vanuit onderwijs.)

Twee zaken vallen hierbij op. Die mensen waren Brusselaars (op Coens na) en ze hadden de welzijnssector in hun bevoegdheidspakket. De grote stap die met Wilfried Martens gezet werd, is dat een politicus met nationale dimensie en los van het pakket welzijnszorg, een Premier, het zogenaamde integratiebeleid als nationaal thema in zijn programma opnam. Dat koning Boudewijn al enige tijd eveneens een grote belangstelling had voor de thematiek, heeft er dan toe geleid dat dit vorm kreeg in de aanstelling van een Koninklijk Commissaris voor het migrantenbeleid. Ik vermoed dat het feit dat Boudewijn toen toch wel veel belangstelling had voor het werk van Foyer en dat ik toen eind jaren ’80 directeur was van Foyer, meegespeeld heeft in het feit dat minister van staat Paula D’hondt, de Koninklijk Commissaris, me in 1989 per se als haar kabinetschef wou.

In die vier jaren, tussen 1989 en 1993, heb ik Wilfried Martens zich inzake de multiculturele samenleving vooral in drie onderwerpen zien vastbijten: 1. de versoepeling van de nationaliteitsverwerving en het aanvaarden van het principe van de dubbele nationaliteit, 2. de gelijkberechtiging van de Islam (alhoewel Dehaene hierin enkele jaren later wat pragmatischer was), en – jawel: 3. het integratieconcept (dat, terwijl ik er de gebreken voluit van onderken, van een ontzettend grote politieke betekenis is geweest, omdat het toeliet er een parlementaire consensus rond te creëren, het Vlaams Blok uitgezonderd). Wat sommige academici altijd (en tot op vandaag) ontgaan is, is dat een politiek mobiliserend concept van een andere orde is dan een concept waarmee je in een IT peer reviewed journal je weg moet maken…

Wanneer het over die periode 1989-93 gaat (die men om fair te zijn met de ogen uit die tijd moet beoordelen), mag men niet vergeten dat de terugkeerpremie nog steeds van toepassing was, dat het Vlaams Blok succesvol recruteerde aan de hand van folders met vliegende tapijten, en dat de meeste Belgen nog altijd dachten dat de migranten vroeg of laat naar huis zouden terug keren. Het is de historische betekenis van Wilfried Martens geweest, in die materie, en hier volg ik dus Mark Eyskens, dat Wilfried Martens een nieuwe weg is gaan bewandelen, een weg die nadien onomkeerbaar is geworden, die de weg is van de multiculturalisering van onze samenleving als iets dat structureel inherent zal worden aan wat het België van de toekomst zou worden. (Ik kan het niet nalaten om daar overigens terloops even aan terug te denken als ik vandaag het Belgische nationale voetbalelftal zich voor Brazilië zie plaatsen,…).

Met de ogen van vandaag gezien, is dit inzicht heel eenvoudig. Maar toen, in 1989, moest je het verhaal politiek wel vertaald krijgen, in een tijd overigens dat het Vlaams Blok van 1989 af zeer goed begon te scoren (en politici dus eerder angstig wegkropen of ervoor pleitten om concessies te doen aan het Vlaams Blok om zodoende zijn opgang af te remmen). En Martens is daarin geslaagd. Dehaene en anderen hebben het nadien verder gezet.

Martens is aan zijn multicultureel ideeëngoed overigens veel consequenter trouw gebleven dan andere politici die ook ooit de Foyer bij zijn werk verdedigd hadden of die in de jaren 80 ook ooit voor een constructief multiculturalisme gepleit hadden. Toen de biculturele en meertalige onderwijsprojecten van de Foyer door de huidige onderwijsminister afgeschaft werden, stond hij tot mijn verbazing mee met de ouders van de leerlingen van Sint-Jan Berchmans en van andere scholen op de laan voor het kabinet onderwijs opgesteld bij een protest-actie toen de ouders hun ongenoegen aan de onderwijsminister te kennen wilden geven. Geloof me, Martens won daar politiek niets bij, maar hij zei me bij die gelegenheid dat hij de stopzetting van de multiculturele projecten een regelrechte schande en een ongelooflijke blijk van kortzichtigheid en provincialisme vond en er daarom aan hield dit door zijn aanwezigheid aan te tonen. Daarom was ik blij dat de organisatoren voor mijn emeritaat in mei dit jaar Wilfried Martens als spreker uitgenodigd hadden. Dit was terecht.

Bron: Foyer

Additional Info

N-SA

  • Over Ons
  • Meedoen
  • This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
  • +32(0)476/39.83.66
  • Inloggen

Info

Web 2.0

Hou het laatste nieuws bij!

RSSFacebookTwitter