Solidarisme.be

twitter 64x64rss 64x64facebook 64x64

Home

Saturday23 September 2017

Friday, 11 November 2011 15:05

'Het is tijd voor actie: splits banken, haal ze van de beurs en maak ze kleiner'

Written by 

Het is te zot voor woorden dat een gehele samenleving in economische chaos gestort kan worden door de onkunde van particuliere bankiers. Dat stelt René Koekkoek, promovendus aan de Universiteit Utrecht.

Afgelopen maandag was ik aanwezig bij de tweede bijeenkomst van het door Herman Wijffels opgerichte Sustainable Finance Lab (SFL) in de aula van het Academiegebouw te Utrecht. Het SFL wil een forum zijn voor de ontwikkeling van ideeën voor een duurzame financiële sector die het huidige economische kortetermijndenken overstijgen. Centraal stond de menselijke dimensie van het financiële systeem: zowel de prikkels en drijfveren van financiële professionals als de begrensde rationaliteit van de klant die gebruik maakt van hun diensten.

De avond draaide uit op een paradoxale conclusie. Enerzijds werd instemmend gereageerd op voorstellen om bonussen te beperken of af te schaffen, het bevorderen van diversiteit in raden van bestuur van grote financiële instellingen (lees: meer vrouwen), en de noodzaak om grotendeels irrationale burgers 'meer tegen zichzelf in bescherming te nemen'. Kortom, meer regels en meer toezicht. Anderzijds was bijna iedereen het erover eens dat het onverstandig is de bankensector dood te gooien met weer nieuwe wet- en regelgeving. De financiële sector komt al om in de grote hoeveelheid regels die er zijn.

Bonusbeperking
De denkfout die gemaakt wordt is dat bonusbeperking, meer bestuurlijke diversiteit en consumentbescherming crises in de toekomst zullen voorkomen. De systeemfouten in de huidige architectuur van de financiële sector, die ten grondslag lagen aan de crisis, zitten veel dieper.

In een onthutsende bijdrage vertelde Irene van Staveren (hoogleraar aan Erasmus Universiteit Rotterdam) dat uit een door haar uitgevoerde onderzoekenquête blijkt dat Nederlandse financiële professionals die systeemfouten wel degelijk erkennen. Zo vond 87 procent van de ondervraagden dat banken teveel gericht zijn op 'aandeelhouderswaarde'. Met andere woorden, banken zijn als beursgenoteerde bedrijven teveel gericht op winstmaximalisatie en de belangenbehartiging van aandeelhouders. Het collectieve belang van de samenleving als geheel wordt daardoor uit het oog verloren.

Bovendien is het een drijfveer om onverantwoorde risico's te nemen en malafide financiële producten te ontwikkelen. Daar hebben we deze financiële en economische crisis de zure vruchten van mogen plukken.

Ook vond het overgrote deel van de ondervraagden dat bonussen niet meer gekoppeld zouden moeten worden aan kortetermijndoelen. Echter, de overgrote meerderheid van diezelfde financiële professionals zijn tegen meer nationale regelgeving, tegen bankenbelasting, en tegen het opsplitsen van de bancaire sector in consumenten-banken en investment-banken.

Politiek aan zet
Terecht werd daarom de vraag opgeworpen of systeemfouten van de financiële sector door de sector zelf of van buiten moeten worden gecorrigeerd. Het antwoord lijkt mij duidelijk: het is een volstrekte illusie te denken dat de financiële sector zichzelf voldoende zal reguleren om crises in de toekomst te voorkomen. Het is de politiek die op dit punt aan zet is.

Ten eerste, splits investment-banken van consumenten-banken. Ten tweede, vorm banken om van beursgenoteerde op winstmaximalisatie ondernemingen tot coöperatieve instellingen die de ondernemer en de klant dienen. Ten derde, voorkom dat banken 'too big to fail' worden. Het is immers te zot voor woorden dat een gehele samenleving in economische chaos gestort kan worden door de onkunde van particuliere bankiers.

Een dergelijke herstructurering van het speelveld waarop financiële instellingen opereren heeft als grote voordeel dat je daardoor banken vervolgens ook meer vrijheid kan geven en minder wet- en regelgeving hoeft op te leggen.

Achterste benen
Ongetwijfeld zullen bankiers en economen op hun achterste benen staan en claimen dat deze structuurveranderingen simpelweg niet kunnen. Dit is een leugen. Het punt is - en dat is eigen aan mensen die in een systeem zitten en daar niet meer buiten kunnen denken - dat deze bankiers zich het niet kunnen voorstellen. Het ontbreekt hen aan verbeeldingsvermogen.

Systeemveranderingen kunnen wel degelijk doorgevoerd worden. Het gaat alleen veel moeite en pijn doen, veel pijn. Sommige bankiers zullen hun banen verliezen, sommige instellingen zullen sneuvelen en standaard economiestudieboeken zullen grondig herzien moeten worden. Bovenal kost het een ongelofelijke hoeveelheid politieke wil.

'Verloren' generatie
Tenslotte, ik ben 26 jaar en word, ervan uitgaande dat alles goed gaat, over een klein half jaar vader. Ik ben dus ook onderdeel van wat wel de 'verloren' generatie wordt genoemd.  Zelf heb ik niet zoveel op met dat adjectief waaruit in mijn optiek slechts een soort van pathetisch zelfmedelijden spreekt. Ik ben eigenlijk aardig optimistisch over de toekomst.

Ook wordt vaak gezegd dat mijn generatie gebrek aan concrete ideeën heeft of, zoals Floor Rusman het afgelopen zaterdag in NRC formuleerde, dat we 'het niet zo goed weten'. Er zit niets anders op dan 'verontwaardigd' zijn. Welnu, hier dan een eerste aanzet: splits banken, haal ze van de beurs en maak ze kleiner. Het moet maar eens afgelopen zijn met het zelfmedelijden en de onverschilligheid. Het is tijd voor actie.

René Koekkoek studeerde politieke ideeëngeschiedenis aan de universiteit van Cambridge en is thans promovendus aan de Universiteit Utrecht.

Bron: Volkskrant

N-SA

  • Over Ons
  • Meedoen
  • This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
  • +32(0)476/39.83.66
  • Inloggen

Info

Web 2.0

Hou het laatste nieuws bij!

RSSFacebookTwitter